Tate Modern in Londen vond een handige manier om een eeuw moderne kunst aan zijn bezoekers te laten zien - niet door middel van zalen vol schilderijen en beelden met verklarende teksten maar eenvoudigweg door middel van een vijftig meter lange tijdbalk langs de wanden van de centrale hal van het museum. Behalve decoratief ook heel leerzaam en, al ging het bij mij ergens ter hoogte van de roltrappen mis, een mooi geheugensteuntje voor ons allemaal:

> Van Art Nouveau tot Installation - de kunstgeschiedenis volgens Tate Modern.

Hoewel ik nooit zo'n fan was van Chris Ofili - die rare Afrikaanse kunstenaar die zijn schilderijen op gedroogde olifantendrollen zet - ben ik het na mijn bezoek aan Tate Britain wel geworden. In het museum belandde ik in een mysterieuze galerij waarin dertien prachtig uitgelichte doeken van Ofili tegen de muur aan leunen. Vergelijkbaar met de beroemde tempelachtige ruimte van Mark Rothko in Tate Modern (die toen ik er was door de aanwezige moeders-met-kinderen werd gebruikt als rustplaats en daardoor helemaal niet meer tempelachtig was, het zou verboden moeten worden) en minstens zo indrukwekkend wat mij betreft. Toen de installatie werd onthuld oogste hij veel kritiek wegens de godslastering die Ofili zou plegen, door een olifant en twaalf apen op zijn doeken te presenteren als waren het Jezus en zijn discipelen, en later kwam daar nog een geldschandaal overheen - maar wie de ruimte binnenloopt kan niet anders dan overtuigd zijn:

"What is most sensational about the work is Ofili's use of colour - a palette so rich, so saturated and so gorgeous that I can remember thinking when I first encountered it that I'd never seen another work of art like it." (uit de Telegraph)

> The Upper Room (1999-2002) van Chris Ofili in Tate Britain en, een juichende recensie in de Telegraph, Like nothing you've ever seen before.

Nee, zoals Wim de Bie van Bieslog al schrijft, het is niet chic om op je log te vermelden dat je genomineerd bent voor een internationale prijs. Maar stiekem is het toch eigenlijk best fijn om te merken dat nu al bijna vijf jaar liefde-werk-oud-papier af en toe zo zijn vruchten afwerpt - en voor u om te weten dat u op dit moment wel mooi op een van de beste Nederlandse weblogs ter wereld bent.

> Nederlandse genomineerden blog-awards bekend en, voor wie wil, The BOBs.

Ik was aangenaam verrast toen ik hem, als was het een oude bekende, zomaar met zijn kraampje voor de Scope Art Fair in Londen zag zitten. Kunstenaar Eric Doeringer maakte zijn werk van het reproduceren van bekende kunstwerken, die hij vervolgens verkoopt in de straten van New York of in de periferie van grote kunstevenementen. Als ik niet zo'n arme kunstenaar was geweest had ik zeker een werkje bij hem gekocht. De stippen van Hirst, omdat die overal al hangen of het massaproductie is, de Ofili of, hoogstwaarschijnlijk, zijn Elizabeth Peyton.

> De bootlegs van Eric Doeringer bij Scope Art Fair in London en een interview met hem.

Bij het doorbladeren van mijn foto's blijft één beeld me steeds opvallen, de tekening van Adriana Czernin die ik op Frieze zag. Er is niets spectaculairs aan, weinig vernieuwends, hij is gewoon mooi. In datzelfde rijtje horen de tekening van Iris van Dongen en die van Bonnie Camplin, beide ook gespot op Frieze, maar Czernin blijft de bijzonderste.

> Gezien en favoriet (5) - Untitled (2006) van Adriana Czernin op Frieze 2006.

Naar verluidt waren de kopers er snel bij op deze vierde editie van de Frieze Art Fair. Zo schafte Gwyneth Palthrow een Darren Almond aan, ging Maurizio Cattelan naar huis met een werk van Klara Kristalova en kocht Kate Moss iets dat ze liever voor zich wilde houden. Maar de algemene reactie die ik hoorde was, kort samengevat, "het meeste was goed, maar niets was écht goed".

De vraag is dus of de hedendaagse kunst gewoon niet echt goed is - en inderdaad, als je met een kritische blik op Frieze of welke kunstbeurs dan ook rondloopt, bekruipt je soms het gevoel dat veel werk te gemakkelijk tot topkunst wordt gebombardeerd - of dat het bijna onmogelijk is iets goed te zien op zo'n beurs volgestouwd met kunstwerken. Kunstenaar en rising star Matthew Monahan vraagt zich in The Art Newspaper dan ook terecht af: "Fairs are brutal... you wonder if you are going to have to battle visually and think "What kind of troops am i sending in? How can I make works strong enough to survive these fairs?"

Maar, het is leuk om onze eigenste Nederlandse kunstenaars te zien op een internationale beurs als Frieze, waar het drie-vrouw-schap Kimberly Clark bij galerie Diana Stigter groot succes boekte met haar beeld, of om werk te bekijken van wereldberoemde kunstenaars die je hier niet zo snel tegenkomt. Voor wie goed oplette was er her en der genoeg moois te vinden. Of zoals de Guardian schrijft: "It’s great fun, as long as you don’t take it too seriously. Treat it like some glamorous jumble sale and enjoy a jolly good rummage through the contemporary art scene.".

> Frieze Art Fair - een keuze uit 150 stands en een veelvoud aan kunstwerken.

Tja, Londen dus. Dat was - respectievelijk en chronologisch - de Frieze Art Fair, Saatchi's USA Today in The Royal Academy, Kendell Geers bij Stephen Friedman, de Whitechapel Auction bij Sotheby's, Kiki Smith en Tim Braden bij Timothy Taylor, Wilhelm Sasnal bij Sadie Coles, Jakob Julia Ziolkowski bij Hauser & Wirth, Ceryth Wyn Evans bij ICA, Matthew Monahan bij Modern Art, Tate Modern inclusief de glijbanen van Carsten Höller, Tate Britain inclusief Turner Prize, de alternatieve Zoo Art Fair 2006, Hans Bellmer en Pierre Klossowski bij Whitechapel Gallery, kunstbeurs Scope London 2006, Neal Tait bij White Cube, Richard Wilson en de tentoonstelling European Photographers bij Barbican, Uncertain States of America bij Serpentine Gallery en het Victoria & Albert Museum. Mijn favorieten? La Emin, natuurlijk, en Dumas, Josephine Meckseper, Tim Braden, Andreas Gursky, Francis Picabia, de prachtige Ophelia, Chris Ofili, Annelies Štrba en niet te vergeten Eric Doeringer.

> Londen, oktober 2006, een overzicht in twintig tentoonstellingen en zestig foto's.

Van vandaag tot en met zondag gaat ondergetekende ter gelegenheid van de Frieze Art Fair nu eindelijk eens de - volgens haar reisgenoot, en in tegenstelling tot Amsterdam en de rest van Nederland - échte kunstwereld induiken. Nou ja, de Frieze Art Fair dus, Tate Modern, Tate Britain, White Cube, The Saatchi Gallery, en noem maar op. Verder een tentoonstelling in de beroemde Pink-Floyd-fabriek, nog eens Cerith Wynn Evans in het Institute of Contemporary Arts en wie weet onderweg her en der wat Banksy. Dat er uiteindelijk wat van op dit log komt kan ik u niet beloven, want een geval van de bomen en het bos ligt op de loer. We zullen zien, eerst.

Eigenlijk kwam ik er voor de tentoonstelling Fashion DNA - waar ik tijdens wat noodzakelijk winkelen in de Kalverstraat zomaar even binnenliep, dankzij de museumkaart die ik dit jaar eindelijk maar eens aanschafte, wat een zegen, in tegenstelling tot de vloek van de tegenwoordig zo vaak overgedesignde thematentoonstellingen - maar het meest opvallende in De Nieuwe Kerk op de Amsterdamse Dam vond ik het bijzondere glas-in-lood-raam waar mijn oog toevallig op viel.
Schilder Marc Mulders ontwierp het glas met delicate kleuren en taferelen in 2005, ter gelegenheid van het zilveren jubileum van koningin Beatrix, en het verhoudt zich prachtig tot de eeuwenoude ramen waardoor het wordt omringd. Een eer, lijkt me, om als hedendaags kunstenaar iets te mogen toevoegen aan een van geschiedenis overlopend gebouw als De Nieuwe Kerk.

> Het glas-in-lood-raam van Marc Mulders in De Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Waar landelijke kranten als De Volkskrant en NRC Handelsblad om welke reden dan ook (copyright?) steeds minder kunstrecencies op hun websites plaatsen is het een welkome aanvulling dat de bijbehorende journalisten dat nu zelf gaan doen. Zo belandde ik vandaag op het weblog van recensente Machteld Ley, die schrijft voor het NRC en sinds kort haar artikelen voor die krant op internet publiceert. Of er meer zijn die hetzelfde doen weet ik niet, maar moge dit stukje een aanmoediging zijn voor al haar collega's.

> Amie Dicke in Galerie Diana Stigter uit NRC Handelsblad op het weblog van Machteld Ley (via Jeroen Bosch' trendbeheer - die me, update, zojuist meldde dat ook Sandra Smets van NRC een weblog heeft).

Amie Dicke pakt het goed aan - net op het moment dat haar werk een truukje dreigt te worden verandert ze het weer. Van de knipsels waarmee ze bekend werd naar de keramieken beeldjes met toevoegingen van klei naar haar nieuwste werk, dat nu te zien is bij galerie Diana Stigter in Amsterdam.

Daar hangen onder de titel Violent Contradiction deze maand de wanden vol met tijdschriftpagina's die in allerlei variaties zijn doorboord met naalden, spijkers en andere voorwerpen uit de ijzerwinkel. Zo speelt Dicke op agressieve wijze met het ophangen en vastprikken van foto's - een zwartwit gezicht van een model doorboord met een veld van dunne zwarte naalden, glossy's die met spijkers en punaises op kussentjes zijn gepind en lichamen waarop een koperen handvat is geschroefd.

Soms op het randje - zoals bij een vel papier met daarop de woorden The End dat met één dikke nagel aan de muur werd gespijkerd - maar meestal precies goed, want het werk roept een wereld aan associaties en gemengde gevoelens op. Schoonheid, aangetast door afgunst, agressie, verminking, maar op een manier die de beelden een nieuw soort schoonheid verleent. Wat dat betreft is er niet veel veranderd aan hetgeen Dicke wil zeggen en past ook dit werk naadloos in het verhaal dat ze te vertellen heeft.

> Nieuw werk van Amie Dicke bij galerie Diana Stigter in Amsterdam, nog te zien tot en met 14 oktober aanstaande.

Ik kwam ze vorig jaar al eens tegen
op de KunstRai maar toen ik de tekeningen van Jans Muskee deze week weer zag in Deïska - een nieuwe tentoonstellingsruimte in Amsterdam, spreek uit 'D is K' - kwamen ze nog steeds even direct binnen als toen. Muskee maakte met waskrijt fotorealistische tekeningen van zichzelf naakt aan een camera tonende meisjes, waarop hij teksten projecteerde. Het zijn beelden die we allemaal wel kennen van internet en die je achteloos wegklikt als ze voorbijkomen, maar door het meer dan levensgrote formaat dat Muskee ze gaf zijn ze in al hun naïeve schaamteloosheid bijna letterlijk onontkoombaar - misschien een wat makkelijk idee, maar het werkt, en dus is het goed.

> Gezien en favoriet (4) - De meisjes van Jans Muskee in Deïska in Amsterdam, en een interview met de kunstenaar door Hanneke Groenteman in het radioprogramma Kunststof.