In Foam - dat het overigens goed lukt om de mensen het museum in te krijgen, op zondagmiddag was het er afgeladen vol - was tot mijn blije verrassing behalve de tentoonstelling Plaats Delict Amsterdam ook een prachtige en minstens zo interessante serie foto's van August Sander te zien. De beroemde fotograaf Sander werkte begin vorige eeuw aan een groot project waarin hij door middel van portretten de maatschappelijke orde wilde typeren. Als kapstok gebruikte hij de beroepen en sociale posities van zijn tijd en kwam zo op bijna wetenschappelijke wijze tot een reeks zowel archetypische als persoonlijke portretten, die ook nu de aandacht nog weten vast te houden:

"Wie vandaag de dag naar de foto’s van August Sander kijkt, ervaart afstand en actualiteit tegelijk. Afstand, omdat de tijd onherroepelijk voorbij gleed en boeren tegenwoordig anders (lees: niet in driedelig pak) gekleed gaan dan in de eerste helft van de vorige eeuw. Omdat een bedelares er in die dagen nog heel fatsoenlijk bij liep – in onze ogen tenminste: met een dophoedje en een lange winterjas waar alle knopen nog aanzitten. Andere foto’s lijken gisteren nog te zijn gemaakt, zoals het portret van de beeldhouwer Ingeborg vom Rath (1929). Ze lijkt maar heel even stil te zitten, alsof ze elk moment op kan staan om verder te ijsberen door haar studio. Of de foto van de padvinders uit 1928, een groep van zes jongens die in een prachtige compositie in een hutje zitten, die op de een of andere manier beelden oproept van soldaten op vredesmissies." (De Volkskrant)

> Mensen van de 20ste eeuw - het grote project van August Sander, nog tot en met 21 maart in Foam in Amsterdam, en het artikel De open blik van fotograaf August Sander.

Al vind ik het Lijnbaansgrachtcomplex altijd een beetje vreemd - en kom ik er hoewel het om de hoek is eigenlijk niet zo vaak - hangen er deze maand interessante werken in de verzamelde galeries. De nieuwe en in tekeningen gespecialiseerde galerie 25 Limited met werk van jonge kunstenaars, objecten gewikkeld in rode wol van Monahi Meher bij Lumen Travo, de soms wat kitscherige maar bijzondere beelden van Nicolas Dings bij Metis_NL, en galerie Akinci met een prachtige tekening van Charlotte Schleiffert en mooie portretten van Ronald Versloot.

> Rondje Lijnbaansgrachtcomplex Amsterdam, voor data en tijden zie de links.

Bij galerie Borzo aan de Keizersgracht in Amsterdam hangt in de etalage een schilderij van Marc Mulders waarvan - zonder Mulders voor het hoofd te willen stoten - de achterkant zeker zo mooi is als de voorkant. Behalve de gebruikelijke informatie als titel, jaartal en een dit-is-de-bovenkant-pijl zette de schilder een tekening achter op het canvas. Een soort gapende wond met stralen en druppels, die in het oeuvre van Mulders natuurlijk al snel met Christus geassocieerd wordt. Je ziet het hem doen, met zwarte stift in de hand, nog snel even voor het doek definitief de deur uitgaat. Zo levert de galerie bedoeld of onbedoeld een mooi inkijkje in het atelier van de schilder, van ongenaakbaar kunstwerk wordt het weer een werk gemaakt door een kunstenaar.

> Gezien en favoriet (7) - de achterkant van het schilderij Bloesem en Wonden (2006) van Marc Mulders.

Om de de een of andere reden deed ik er geen verslag van op deze website, dus het is mooi dat Metropolis M deze maand ter herinnering nog iets over schrijft over de animatiefilms van Nathalie Djurberg op de Berlin Biënnale van afgelopen jaar, die ik eigenlijk al met al het interessantste vond dat er te zien was. In een zijkamer van een oude Joodse meisjesschool - waar ook Marcel van Eeden een wand vol tekeningen hing - draaide een mooi filmpje met onbeholpen gekleide figuurtjes van de Zweedse kunstenaar Djurberg, dat tegelijkertijd aandoenlijk en shockerend was:

"Ademloos toekijkend als een kind, blijf je gekluisterd aan de beeldbuis. In een smalle, verduisterde ruimte worden filmpjes vertoond waarin aantrekkelijk gekleurde figuren, gekneed uit plasticine, een verhaal vertellen in een geknutseld decor van karton, draad en katoen. Het verhaal is als een sprookje. Het kent een plot, dat eerder pervers en misselijkmakend is dan geruststellend. Een tijger likt de kont van een jong meisje. In plaats van hem te weren laat het meisje het dier zijn gang gaan. Waarna ze verveeld zucht: 'Why do I have this urge to do these things over and over again?'. (Metropolis M)

> Nathalie Djurberg - stills, want helaas geen enkel filmfragment te vinden op heel het internet - en de Engelse versie van Metropolis M's tekst All is animation.

In fotomuseum Foam is op dit moment een tentoonstelling te zien met foto's uit het boek Plaats Delict Amsterdam, oftewel het geruchtmakende kerstpresentje dat afgelopen jaar aan de medewerkers van het Amsterdamse politiekorps werd gegeven. Pakweg een eeuw geleden verzamelde een hoofdcommissaris van datzelfde korps al soortgelijke foto's, die bijeengebracht werden op de website van het Amsterdamse Gemeentearchief. Maar zijn de foto's uit De albums van Hoofdcommissaris Hordijk door de afstand in tijd vooral curieus en amusant, de beelden uit Plaats Delict Amsterdam, die stammen uit de periode van 1965 tot 1985, komen veel dichterbij. Om begrijpelijke redenen het soort foto's dat publiekelijk veel afschuw inboezemt, aan de andere kant ook fascinerend en van een vreemd soort schoonheid:

"Het zijn gebruiksfoto’s die op een koele en zakelijke manier zoveel mogelijk informatie geven over een plaats delict. Juist doordat ze ontdaan zijn van alle franje, letterlijk uit het leven gegrepen zijn, raak je er niet op uitgekeken en word je erdoor geraakt. Zomaar ineens is het leven komen stil te staan voor deze mensen, terwijl in hun omgeving alles gewoon doorgaat. Oneindig divers maar altijd grimmig is de manier waarop de dood toeslaat. Je schrikt ervan en voelt je gegeneerd dat je daarnaar kijkt, maar tegelijkertijd geeft het ook controle en grip op het bestaan. Je weet wat er kan gebeuren. Je bent voorbereid, hebt het gevoel iets dichterbij het geheim van de dood te zijn gekomen." (uit Trouw)

> Plaats Delict Amsterdam - nog tot en met 25 februari te zien in Foam, dagblad Trouw met Het vastleggen van dood en geweld en PhotoQ met de boekrecensie Schoonheid, horror en oubolligheid in Amsterdamse politiefoto's.

Als ik de Volkskrant mag geloven kan ik de tentoonstelling van Gregory Crewdson in het Haagse fotomuseum wel van het to-do-lijstje halen - op één foto na dan, en ach, misschien kunnen we die ook net zo goed op het beeldscherm bekijken:

"In al die overdreven drukte is er uiteindelijk – en dat is de laatste tegenstelling – maar één foto boeiend genoeg: eentje waarop niets gebeurt. Een tafel met een placemat, een bord en wat persoonlijke spullen – mooi genoeg om een tijdlang naar te kijken, open genoeg om je eigen verhaal te verzinnen. Hèhè, dát werkt."

> Doodgeënsceneerd en kapotgestileerd - de Volkskrant over de tóch wel mooie foto's van Gregory Crewdson, tot en met 25 februari in het Fotomuseum in Den Haag.

Nee, zo ga ik dat voorgenomen totaal van duizend berichtjes op mijn vijfde verjaardag nooit halen, zeker niet als ik dan ook nog eens een week naar Spanje ga. Of er daar aan de Costa del Sol behalve zon ook kunst te vinden is betwijfel ik, maar zo wel dan meld ik het. In de tussentijd verwijs ik u naar de links onderaan deze pagina.