Waar het kunstenaar, schrijver en kunstcriticus Dick Tuinder bij zijn bezoek aan de tentoonstelling van Marina Abramovic in Montevideo - het Nederlands Instituut voor Mediakunst - opviel dat "het leeuwendeel van de bezoekers van de huidige tentoonstelling bestond uit vrouwen van laat-middelbare leeftijd. Sexe- en generatiegenoten van de kunstenares", zag ik vooral veel jonge hippe vrouwen, meisjes misschien, waarvan ik me voorstelde dat ze deel uitmaken van een nieuwe generatie perfomance- of videokunstenaressen.

Er valt veel te leren van Abramovic, voor die nieuwe generatie: totale overgave, uiterste consequenties en zelfopoffering - zo'n beetje alles wat een kunstenaar tot een goed kunstenaar maakt. Tijdens het samenstellen van het recente overzicht van dertig jaar videokunst in Nederland kwamen Montevideo en Abramovic er dan ook achter "dat zij, de door toeval en liefde in Nederland belande Joegoslavische, zo'n beetje de enige constante in die geschiedenis is." In Montevideo is een dwarsdoorsnede van die constante te zien, waaronder een tiental video's van de performances van Abramovic en Ulay, maar ook recenter werk:

"Werk waarin Abramovic de mambo danst op magnetische schoenen. De toeschouwer kan meedoen, het hoofd licht en de voeten vastgeplakt. Maar ook zijn er hondertwintig zingende monniken, die je onderdompelen in een bad van gezang, en frenetiek dansende mannen in de installatie The Hunt. En is er de installatie Spirit House, waar je dwaalt langs een Abramovic die de tango danst, de zweep over haar rug legt tot bloedens toe en ademt in een bad van ijs. Nog steeds is Abramovic radicaal. Nog steeds doet ze performances die het voorstellingsvermogen te boven gaan." (de Volkskrant, 1 mei 2003)

> Vijfendertig jaar Marina Abramovic in Montevideo/Time Based Arts in Amsterdam (tot en met 5 juli) en Marina Abramovic - Het Gezicht Van Een Overlevende, een artikel van Dick Tuinder voor De Groene Amsterdammer (via Cioran).